Toom

Op 7 april hebben we twee bruine kippen opgehaald in Ochten. We noemden ze Vera en Betty.

Beide kippen hadden het zwaar. Tessa, onze laatste Sussex kip, is een stuk groter en moest weinig van ze hebben. Elke keer als zij de twee nieuwelingen zag, werden ze gepikt. Tessa ging bovenop de rug van de kip staan en pikte ze in de kop. Waarbij een van beiden het nog zwaarder te verduren had dan de andere. Dit kipje had al een kale kop toen ze bij ons kwam, blijkbaar was ze eerder gepikt. Haar naam werd al gauw Pixie.

We hielden Pixie en Brownie, zoals we de andere gingen noemen, apart. Ze hadden hun eigen ren en nachthokje. En als ze buiten liepen, zetten wij ze in de moestuin bij de eenden, weg van de andere kippen.

IMG_3565

Helaas voor de eenden leefden de twee bruine kippen hun frustraties op hen uit: ze gingen op de rug van de eenden staan en pikten ze in de kop. Die arme eenden wisten niet wat hen overkwam!

Na een tijdje hebben we de boel omgedraaid en de twee nieuwste kippen met de haan in de grote ren geplaatst, terwijl Tessa en de twee witte kippen in de kleine ren zaten. Dit om te zorgen dat Barend de haan de nieuwe kippen als deel van zijn harem zou zien en ze in bescherming zou nemen.

IMG_3691

Dit werkte en het ging steeds beter tussen de kippen. Na een paar maanden hebben we de bruine kippen ‘s avonds, als ze allemaal op stok waren, in het grote nachthok gezet. Zodat ze nog meer aan elkaar gingen wennen. En na een tijdje gingen Pixie en Brownie uit zichzelf met de andere kippen mee.

Nu is het een toom van vijf hennen en een haan. Pixie en Brownie staan het laagst in de pikorde, maar omdat ze zich daar naar gedragen, geeft dat geen problemen. Die twee zijn het meest onderzoekend en avontuurlijk. Met als hoogtepunt Pixie die ongemerkt het huis ingegaan was, de trap op geklommen en toen ze op het balkon aankwam besloot weer naar beneden te springen, recht op ons af toen we op het terras zaten te ontbijten.

De kippen zijn niet meer uit de moestuin te houden. We laten het hekje naar de kippenren en het bos inmiddels maar open staan, daar trekken ze zich toch niks van aan. En de rare situatie doet zich voor dat de eenden helemaal niet bang zijn voor Barend, Tessa of de witjes, maar op de loop gaan voor Pixie en Brownie.

(AH)

Kippen

We hebben vandaag weer twee kippen opgehaald bij de opvang van Red een Legkip in Ochten. Het zijn twee bruine kippen deze keer en we hebben ze Betty en Vera gedoopt. Maar dat wordt vast al snel “de bruintjes”. De twee eerdere kippen die we bij Red een Legkip hebben gehaald werden ook al snel ‘de witjes’.

IMG_2921

We zijn benieuwd of de introductie met de andere hennen en Barend de haan soepel zal verlopen en of ze snel kunnen aarden. Als dat allemaal lukt hebben ze een veel beter leven voor de boeg dan ze tot nu toe hebben gehad.

IMG_2930

(PG)

Kippenziektes

Onze kip Sookie heeft het ondanks onze goede zorg niet gehaald. We hadden haar apart gezet met Tessa, de andere Sussex kip, om aan te sterken. In de schuur, met een kacheltje, zodat ze minder energie nodig had om op temperatuur te blijven.

IMG_1887

Haar ontlasting was nog niet zoals het hoort, daar hadden we contact over met de dierenarts. Volgens hem was de darmperistaltiek niet op orde. Probiotica zou moeten helpen, als eerste oplossing kreeg ze een capsule door het water die ik zelf af en toe gebruik, vandaag zouden we probiotica voor vogels gaan halen.

Gisteren in de namiddag ging ze echter opeens hard achteruit. We konden ‘s avonds bij dierenarts Oranje terecht in de hoop dat er nog iets aan te doen was.

De dierenarts voelde een gezwel in haar buik. Op de echo bleek dat haar darm helemaal uitgezet was. Dit verklaarde haar problemen met ontlasting. Hoewel de diagnose pas na autopsie vast is te stellen, dacht de dierenarts dat dit zeer waarschijnlijk de ziekte van Marek zou zijn. Helaas restte ons niets anders dan haar in te laten slapen.

Marek is een virusziekte die verlammingsverschijnselen geeft bij kippen. Dit kan zich uiten in verlamde poten en vleugels of een draainek. Er is ook een vorm waarbij kippen blind worden. Maar Sookie had zeer waarschijnlijk de vorm waarbij delen van de ingewanden verlammen. Hierdoor werkt de darmperistaltiek niet meer goed en blijft de voedselbrij/ontlasting te lang in de darm waardoor een en ander gaat rotten met alle gevolgen van dien.

Om marek te voorkomen moeten de kippen als eendagskuiken ingeënt zijn. Dat waren onze Sussex kippen zeer waarschijnlijk niet. Wij hebben ze gekocht via iemand die we op Marktplaats vonden. En die hier waarschijnlijk een leuke bijverdienste aan heeft en niet teveel wil uitgeven aan enten en ringen. Helaas is het vaccin tegen marek niet langer in kleine doses voor hobbyfokkers te verkrijgen. En omdat het een duur vaccin is, is dit best problematisch voor iedereen die wel eens wat eieren uit laat broeden.

Niet alle kippen zijn even gevoelig voor de ziekte van Marek. Volgens dokter Oranje horen de Brahma, de Leghorn en het Twentse hoen tot de gevoelige rassen. Terwijl de Noord-Hollandse blauwe er weer veel beter tegen kan. Van de Sussex wist hij het zo niet te zeggen.

Mochten we ooit weer raskippen willen, dan raadde hij ons aan ze te kopen van hobbyfokkers. Dit zijn mensen die naar shows gaan met hun kippen. En om die ene perfecte kip in de juiste kleurslag te krijgen, zijn er ook heel wat zusjes die net niet helemaal perfect zijn qua uiterlijk. Die worden verkocht. Vaak verkopen dergelijke fokkers een complete toom van kippen met een haan, geënt en geringd. Zo zijn wij aan onze haan Barend gekomen: mooi genoeg voor de show, maar volgend jaar al vrij oud en dan zijn er weer nieuwe mooie hanen opgefokt. Barend zal waarschijnlijk geen last krijgen van marek.

Wie ook geënt zijn, zijn onze geredde legkipjes. Want alle commerciële eendagskuikens worden uiteraard geënt.

IMG_0929

Deze hele droevige episode met Sookie heeft ons weer veel geleerd. Willen we kippen die een respectabele kippenleeftijd halen, en dat is toch al gauw een jaar of acht, dan moeten we er ons van verzekeren dat de kippen ingeënt zijn als eendagskuikens. En ze vervolgens zelf halfjaarlijks inenten tegen IB (infectueuze bronchitis).

En dan speelt er voor ons iets anders mee. Voor elke toom van drie kippen en een haan, zijn er twee haantjes in de pan beland. Of als eendagskuikentje dood gemaakt. We eten zelf geen kippen, wij zijn vegetariër. We respecteren hierin ieders eigen keuze, maar wij kiezen er voor zo weinig mogelijk aan dit systeem deel te nemen. Daarom spreekt ons Red en Legkip zo aan: kippen die letterlijk een afvalproduct zijn en in de kliko zouden belanden nog een fijn leven geven. Hopelijk nog een jaar of zeven, maar elk jaar is al meegenomen.

Dus als we in het voorjaar onze toom weer willen vergroten, zullen we weer contact opnemen met de mensen van Red een Legkip. En vanaf nu houden we Tessa, onze laatste Sussex kip met argusogen in de gaten.

(AH)

Kip Sookie

Onze kip Sookie was duidelijk niet helemaal lekker. Peter had haar eergisteren apart gezet in een bench in de schuur. Daar stond ze niet alleen warm en droog, maar ook konden we haar goed in de gaten houden. En mocht ze iets besmettelijks hebben, dan kon ze de rest niet aansteken.

Vanochtend had ze nog steeds niets gegeten en gedronken. We gaven haar wat extra lekkere hapjes, granaatappelpitjes, en die lustte ze wel. Dat was nog niet goed genoeg en daarom zijn we naar de dierenarts gegaan. Omdat onze ervaring is dat de meeste dierenartsen niet veel verstand hebben van kippen, gaan wij naar de vogeldierenarts in Zelhem. Dokter Oranje heeft Sookie bekeken en haar ontlasting onderzocht. Ze blijkt een anaerobe bacteriële darminfectie te hebben.

Hij stelde voor al onze kippen een antibiotica kuur te geven, zodat Sookie weer bij de toom kan. We hebben Sookie voor de zekerheid de eerste portie met een spuitje in haar snavel gegeven en haar daarna bij de andere kippen gezet. Daar begon ze voorzichtig weer wat te eten.

Sookie

Op de foto ze je Peter met de kip op schoot, net nadat ik 10 ml water met antibiotica in haar snavel heb gedruppeld.

(AH)