Kippen

We hebben vandaag weer twee kippen opgehaald bij de opvang van Red een Legkip in Ochten. Het zijn twee bruine kippen deze keer en we hebben ze Betty en Vera gedoopt. Maar dat wordt vast al snel “de bruintjes”. De twee eerdere kippen die we bij Red een Legkip hebben gehaald werden ook al snel ‘de witjes’.

IMG_2921

We zijn benieuwd of de introductie met de andere hennen en Barend de haan soepel zal verlopen en of ze snel kunnen aarden. Als dat allemaal lukt hebben ze een veel beter leven voor de boeg dan ze tot nu toe hebben gehad.

IMG_2930

(PG)

Hommel

Op weg naar de trein zag ik in de binnenstad van Apeldoorn een hommel op de straat liggen. Ik wilde weten of ze dood was en tikte haar aan. Ze haakte zich met haar pootjes aan mijn vinger en zo ben ik naar het station gelopen, met een hommel op mijn vinger.

Bij het station heb ik water uit een plas geschept in een bakje waar mijn lunch in had gezeten. Ik heb een stickje suiker bij de AHtogo gepakt. In de trein heb ik suiker opgelost in het water, snippers van een krantje in het bakje gedaan en de hommel overgeheveld.

Dat laatste was nog best een uitdaging. Terwijl ik daar mee bezig was, ging er een meisje tegenover me zitten. Toen ze zag wat ik deed, zocht ze onmiddellijk een andere plek.

Thuis heb ik opgezocht wat voor hommel het is. Het bleek een boomhommel te zijn. Omdat het zo vroeg in het jaar is, moet het een koningin zijn. Bij hommels overwintert immers alleen de koningin. Zij gaat een nest maken en verzorgd het eerste broed.

De hommel heeft gisteren de hele dag in een bakje met bladeren en suikerwater, afgedekt met een stukje vitrage, in de keuken gestaan. Het was te koud om haar buiten te zetten.

IMG_2865

Vanochtend brak de zon door en gingen mijn honingbijen volop vliegen. Tijd voor de hommel om er ook weer op uit te trekken. Ik heb het bakje open in de zon gezet. Ze heeft een tijdje zitten opwarmen en toen vloog ze weg.

Ik hoop komend voorjaar en zomer heel veel boomhommels te zien.

(AH)

Solitaire bijen

Afgelopen weekend heb ik de biologisch dynamische imkerdag in Zeist bezocht. Een van de workshops waaraan ik heb meegedaan ging over solitaire bijen. Wankja Ferguson weet er niet alleen heel erg veel vanaf, maar kan er ook boeiend over vertellen.

Ik heb geleerd dat wilde bijen vaak hun nest maken in holle stengels. Die zijn hier genoeg te vinden, omdat wij niet doen aan het winterklaar maken van de tuin. Maar nu we hem zomerklaar maken, ruimen we veel van die stengels op. Wankja vertelde dat je de bijen kunt helpen door de stengels niet gelijk te composteren, maar tot een schoof te binden en rechtop weg te zetten. Door hem in de schaduw te zetten, komen de eitjes wel uit, maar worden er geen nieuwe in gelegd. Zodat ze in het najaar alsnog op de composthoop kunnen.

IMG_2828

(AH)

Lente!

Opeens is het heerlijk weer, om 15:00 uur is het 10 graden in de schaduw hier in Laren. In de zon is het een stuk warmer en de bijen maken er volop gebruik van.

IMG_2767

De volken in de twee “einraumbeutes” (het type kast dat ik gebruik) zijn volop aan het vliegen. Bij de topbarhive geen teken van leven. Dit was bij het inwinteren het zwakste volk, dus het verbaast me niet dat ze het niet gehaald hebben. Dit volk heeft in het voorjaar gezwermd en door de slechte dracht vorig jaar zijn ze daarna onvoldoende op sterkte gekomen, ondanks dat ik ze bijgevoerd had.

Die slechte dracht kwam door de late vorst waardoor niet alleen de bloesems van de fruitbomen bevroren, maar ook de lindes, robinia’s en bijenboom amper gebloeid hebben.

Ik ben volop aan het duimen dat het voor dit jaar gedaan is met de strenge vorst en we nu een goede dracht gaan krijgen. Dan krijgen de twee volken die ik nog heb ongetwijfeld zin om te zwermen. Ik heb dan al een lege kast voor ze klaar staan.

(AH)

Muizen

We hadden een muizenplaag. Ze maakten zoveel lawaai op de vliering dat we er ‘s nachts wakker van werden. We waren er van overtuigd dat er een steenmarter op de vliering moest zitten, want we konden ons niet voorstellen dat kleinere beestjes zoveel lawaai konden maken.

Omdat steenmarters zoveel overlast kunnen geven doordat ze dode prooien mee naar binnen nemen, hebben we Loet Westra uit Lochem er bij gehaald. En hij kon geen spoor van een marter ontdekken, maar zag wel een zeer ernstig muizenprobleem. De beestjes hebben de dakisolatie vernield en geknabbeld aan de isolatie van de leidingen van onze zonnecollector. Bovendien stinkt het ‘s zomers bij ons op de bovenverdieping naar muizen.

IMG_2133

Loet stelde voor om bijenbekjes in de openingen in de voegen te plaatsen, zodat de toegangswegen afgesloten worden. Maar ook drastischer maatregelen: de huidige muizenpopulatie met gif verdelgen. Het plan was om vervolgens tien dagen later de dode muizen op te ruimen en de dakisolatie weer zoveel mogelijk te herstellen. Om dat goed te kunnen doen, wou hij ook de vliering toegankelijker maken door planken op de balken te bevestigen. Onze vliering heeft namelijk geen vloer.

IMG_2052

Zo gezegd zo gedaan. En wij vonden het naar. We hoorden de eerste twee nachten de muizen slepen met de doosjes gif en dat is helemaal niet leuk. Verre van diervriendelijk. En ook niet erg permacultuur, maar ik kan geen oplossing bedenken die wel in de permacultuur past. Onze katten de vliering op sturen om zo een evenwicht te bereiken was geen optie. De katten zouden namelijk in de loshangende glaswol kruipen en dat lijkt me erg ongezond.

IMG_2057

We hopen van harte dat dit afdoende is. Dat nieuwe muizen minder makkelijk de vliering op komen, door de bijenbekjes. En mocht het nodig zijn dan kunnen de katten nu wel af en toe de vliering op, nu het isolatiemateriaal weer vast zit. We zullen zien.

(AH)

Kippenziektes

Onze kip Sookie heeft het ondanks onze goede zorg niet gehaald. We hadden haar apart gezet met Tessa, de andere Sussex kip, om aan te sterken. In de schuur, met een kacheltje, zodat ze minder energie nodig had om op temperatuur te blijven.

IMG_1887

Haar ontlasting was nog niet zoals het hoort, daar hadden we contact over met de dierenarts. Volgens hem was de darmperistaltiek niet op orde. Probiotica zou moeten helpen, als eerste oplossing kreeg ze een capsule door het water die ik zelf af en toe gebruik, vandaag zouden we probiotica voor vogels gaan halen.

Gisteren in de namiddag ging ze echter opeens hard achteruit. We konden ‘s avonds bij dierenarts Oranje terecht in de hoop dat er nog iets aan te doen was.

De dierenarts voelde een gezwel in haar buik. Op de echo bleek dat haar darm helemaal uitgezet was. Dit verklaarde haar problemen met ontlasting. Hoewel de diagnose pas na autopsie vast is te stellen, dacht de dierenarts dat dit zeer waarschijnlijk de ziekte van Marek zou zijn. Helaas restte ons niets anders dan haar in te laten slapen.

Marek is een virusziekte die verlammingsverschijnselen geeft bij kippen. Dit kan zich uiten in verlamde poten en vleugels of een draainek. Er is ook een vorm waarbij kippen blind worden. Maar Sookie had zeer waarschijnlijk de vorm waarbij delen van de ingewanden verlammen. Hierdoor werkt de darmperistaltiek niet meer goed en blijft de voedselbrij/ontlasting te lang in de darm waardoor een en ander gaat rotten met alle gevolgen van dien.

Om marek te voorkomen moeten de kippen als eendagskuiken ingeënt zijn. Dat waren onze Sussex kippen zeer waarschijnlijk niet. Wij hebben ze gekocht via iemand die we op Marktplaats vonden. En die hier waarschijnlijk een leuke bijverdienste aan heeft en niet teveel wil uitgeven aan enten en ringen. Helaas is het vaccin tegen marek niet langer in kleine doses voor hobbyfokkers te verkrijgen. En omdat het een duur vaccin is, is dit best problematisch voor iedereen die wel eens wat eieren uit laat broeden.

Niet alle kippen zijn even gevoelig voor de ziekte van Marek. Volgens dokter Oranje horen de Brahma, de Leghorn en het Twentse hoen tot de gevoelige rassen. Terwijl de Noord-Hollandse blauwe er weer veel beter tegen kan. Van de Sussex wist hij het zo niet te zeggen.

Mochten we ooit weer raskippen willen, dan raadde hij ons aan ze te kopen van hobbyfokkers. Dit zijn mensen die naar shows gaan met hun kippen. En om die ene perfecte kip in de juiste kleurslag te krijgen, zijn er ook heel wat zusjes die net niet helemaal perfect zijn qua uiterlijk. Die worden verkocht. Vaak verkopen dergelijke fokkers een complete toom van kippen met een haan, geënt en geringd. Zo zijn wij aan onze haan Barend gekomen: mooi genoeg voor de show, maar volgend jaar al vrij oud en dan zijn er weer nieuwe mooie hanen opgefokt. Barend zal waarschijnlijk geen last krijgen van marek.

Wie ook geënt zijn, zijn onze geredde legkipjes. Want alle commerciële eendagskuikens worden uiteraard geënt.

IMG_0929

Deze hele droevige episode met Sookie heeft ons weer veel geleerd. Willen we kippen die een respectabele kippenleeftijd halen, en dat is toch al gauw een jaar of acht, dan moeten we er ons van verzekeren dat de kippen ingeënt zijn als eendagskuikens. En ze vervolgens zelf halfjaarlijks inenten tegen IB (infectueuze bronchitis).

En dan speelt er voor ons iets anders mee. Voor elke toom van drie kippen en een haan, zijn er twee haantjes in de pan beland. Of als eendagskuikentje dood gemaakt. We eten zelf geen kippen, wij zijn vegetariër. We respecteren hierin ieders eigen keuze, maar wij kiezen er voor zo weinig mogelijk aan dit systeem deel te nemen. Daarom spreekt ons Red en Legkip zo aan: kippen die letterlijk een afvalproduct zijn en in de kliko zouden belanden nog een fijn leven geven. Hopelijk nog een jaar of zeven, maar elk jaar is al meegenomen.

Dus als we in het voorjaar onze toom weer willen vergroten, zullen we weer contact opnemen met de mensen van Red een Legkip. En vanaf nu houden we Tessa, onze laatste Sussex kip met argusogen in de gaten.

(AH)

Kip Sookie

Onze kip Sookie was duidelijk niet helemaal lekker. Peter had haar eergisteren apart gezet in een bench in de schuur. Daar stond ze niet alleen warm en droog, maar ook konden we haar goed in de gaten houden. En mocht ze iets besmettelijks hebben, dan kon ze de rest niet aansteken.

Vanochtend had ze nog steeds niets gegeten en gedronken. We gaven haar wat extra lekkere hapjes, granaatappelpitjes, en die lustte ze wel. Dat was nog niet goed genoeg en daarom zijn we naar de dierenarts gegaan. Omdat onze ervaring is dat de meeste dierenartsen niet veel verstand hebben van kippen, gaan wij naar de vogeldierenarts in Zelhem. Dokter Oranje heeft Sookie bekeken en haar ontlasting onderzocht. Ze blijkt een anaerobe bacteriële darminfectie te hebben.

Hij stelde voor al onze kippen een antibiotica kuur te geven, zodat Sookie weer bij de toom kan. We hebben Sookie voor de zekerheid de eerste portie met een spuitje in haar snavel gegeven en haar daarna bij de andere kippen gezet. Daar begon ze voorzichtig weer wat te eten.

Sookie

Op de foto ze je Peter met de kip op schoot, net nadat ik 10 ml water met antibiotica in haar snavel heb gedruppeld.

(AH)